બુધ્ધ પૂર્ણિમા

બુધ્ધ પૂર્ણિમા

  • એવું માનવામાં આવે છે કે ઈ.પૂ. 6ઠ્ઠી સદીમાં વૈશાખ મહિનાની પૂર્ણિમા પર, ગૌતમ બુદ્ધનો જન્મ કપિલવસ્તુ નજીક લુમ્બિનીમાં થયો હતો. તેમના પિતા સાક્ય પ્રજાસત્તાકના શાસક શુદ્ધોધન અને તેમના માતા માયાદેવી  હતા. તેમનું નાનપણનું નામ ગૌતમ હતું.  તેમને એશિયાના જ્યોતિ પુંજઅથવા એશિયાના પ્રકાશતરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ વર્ષે, બુદ્ધ જયંતિ અથવા બુદ્ધ પૂર્ણિમા 5 મેના રોજ ઉજવવામાં આવી રહી છે. બુદ્ધ પૂર્ણિમા, જેને બુદ્ધ જયંતિ અથવા વેસાક તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે દર વર્ષે હિંદુ કેલેન્ડરના વૈશાખ મહિનાની પ્રથમ પૂર્ણિમાના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે.
  • બુદ્ધને શાક્યમુનિ અથવા તથાગત તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેમને બૌદ્ધ ધર્મના સ્થાપક માનવામાં આવે છે. સિદ્ધાર્થે યશોધરા સાથે લગ્ન કર્યા હતા અને તેમને એક પુત્ર રાહુલ હતો. વૈભવી જીવનથી અસંતુષ્ટ બુધ્ધ સાંસારિક જીવનમાં જોયેલા માંદગી, વૃદ્ધાવસ્થા અને મૃત્યુના ચિહ્નોથી પરેશાન હતા. 29 વર્ષની ઉંમરે, તેણે શાંતિની શોધમાં અને સંસારની પીડાઓ સમજવા માટે મહેલ છોડવાનું નક્કી કર્યું. 35 વર્ષની ઉંમરે, ફરીથી વૈશાક પૂર્ણિમાના રોજ, તેમણે જ્ઞાન પ્રાપ્ત કર્યું હતું. તેમણે તેમના પ્રથમ શિષ્યો સમક્ષ સારનાથ ખાતે પોતાનો પ્રથમ ઉપદેશ આપ્યો હતો.
  • ગૌતમ બુદ્ધે શીખવ્યું કે જીવન દુઃખ અને દુ:ખથી ભરેલું છે. તૃષ્ણાઓ અને ઈચ્છાઓ દુ:ખનું મુખ્ય કારણ છે. તેમણે શીખવ્યું કે દરેક બાબતમાં મધ્યસ્થતાનું પાલન કરીને આ સતત તૃષ્ણાને દૂર કરી શકાય છે. ઈ.પૂ. 483માં 80 વર્ષની ઉંમરે યુપીના કુશીનગર નામના સ્થળે તેમનું અવસાન થયું હતું. આ ઘટના મહાપરિનિર્વાણ  તરીકે ઓળખાય છે .

ભારતીય સંસ્કૃતિમાં બૌદ્ધ ધર્મનું યોગદાન

  • અહિંસાનો ખ્યાલ બૌધ્ધ ધર્મનું મુખ્ય યોગદાન હતું. પાછળથી, તે આપણા રાષ્ટ્રના પ્રિય મૂલ્યોમાંનું એક બની ગયું હતું. ભારતની કલા અને સ્થાપત્યમાં તેનું યોગદાન નોંધપાત્ર હતું. સાંચી, ભરહુત અને ગયા ખાતેના સ્તૂપ એ સ્થાપત્ય કળાનો અદ્ભુત નમૂનો છે. બૌધ્ધ ધર્મએ તક્ષશિલા, નાલંદા અને વિક્રમશિલા જેવી રેસિડેન્શિયલ યુનિવર્સિટીઓ દ્વારા શિક્ષણને પ્રોત્સાહન આપ્યું હતું . બૌદ્ધ ધર્મના ઉપદેશો દ્વારા પાલી અને અન્ય સ્થાનિક ભાષાઓનો વિકાસ થયો હતો . તેણે એશિયાના અન્ય ભાગોમાં ભારતીય સંસ્કૃતિના પ્રસારને પણ પ્રોત્સાહન આપ્યું હતું.

Leave a Comment

Share this post