5મી પોષણ પખવાડાની ઉજવણીનો પ્રારંભ

5મી પોષણ પખવાડાની ઉજવણીનો પ્રારંભ

  • મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલય 20મી માર્ચ 2022થી 3જી એપ્રિલ 2023 સુધી પાંચમા પોષણ પખવાડાની દેશભરમાં વિવિધ પ્રવૃત્તિઓ સાથે ઉજવણી કરી રહ્યું છે.પખવાડાનો ધ્યેય જન આંદોલન અને જન ભાગીદારી દ્વારા પોષણના મહત્વ વિશે જાગૃતિ લાવવા અને સ્વસ્થ આહારની આદતોને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. આ વર્ષના પોષણ પખવાડા 2023ની થીમ “બધા માટે પોષણ: એક સાથે સ્વસ્થ ભારત તરફ” છે.
  • 2023ને બાજરીના આંતરરાષ્ટ્રીય વર્ષ તરીકે જાહેર કરવા સાથે, આ વર્ષે પોષણ પખવાડાનું ધ્યાન કુપોષણને સંબોધવા માટે મૂલ્યવાન સંપત્તિ તરીકે ‘શ્રી અન્ન’ – બધા અનાજની માતાને લોકપ્રિય બનાવવાનું રહેશે.
  • દર વર્ષે, પોષણ પખવાડા માર્ચ મહિનામાં 15 દિવસ સુધી ઉજવવામાં આવે છે. તેવી જ રીતે, સપ્ટેમ્બર મહિનો સમગ્ર દેશમાં રાષ્ટ્રીય પોષણ માહ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.
  • ભારત સરકાર સમગ્ર દેશમાં પોષણ પખવાડાનું આયોજન કરીને ‘પોષણ અભિયાન’ની પ્રથમ વર્ષગાંઠની ઉજવણીની સાથે 8 માર્ચ 2019ના રોજ શરૂઆત કરવામાં આવી હતી.

પોષણ અભિયાન

  • માનનીય વડાપ્રધાન દ્વારા 8મી માર્ચ, 2018 ના રોજ રાજસ્થાનના ઝુંઝુનુ જિલ્લામાં પોષણ અભિયાન શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. અભિયાનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય કિશોરીઓ, સગર્ભા સ્ત્રીઓ, સ્તનપાન કરાવતી માતાઓ અને 0-6 વર્ષની વયના બાળકોની પોષણ સ્થિતિ પર ભાર મૂકવાનો છે.

મધ્યાહન ભોજન યોજના

  • ગુજરાત રાજ્યમાં મધ્યાહન ભોજન યોજના વર્ષ-1984માં શરૂ થઇ છે. 1984માં MDM(મિડ ડે મિલ) યોજના દાખલ કરનાર ગુજરાત બીજું રાજ્ય હતું, પરંતુ તે પછીથી બંધ કરવામાં આવ્યું હતું. મધ્યાહન ભોજન યોજનામાં રાજ્ય સરકારનો 25% તથા કેન્દ્ર સરકારનો 75% હિસ્સો છે.
  • ભારતમાં મધ્યાહન ભોજન યોજના : 1995
  • મધ્યાહન ભોજન યોજના 1930 થી ફ્રેન્ચ વહીવટ હેઠળના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ પુડુચેરીમાં લાગુ કરવામાં આવી છે. સ્વતંત્રતા પછીના ભારતમાં, મધ્યાહન ભોજન યોજના સૌપ્રથમ તમિલનાડુમાં શરૂ કરવામાં આવી હતી, જેની શરૂઆત 1960ના દાયકાની શરૂઆતમાં ભૂતપૂર્વ મુખ્ય પ્રધાન કે. કામરાજ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. સૌપ્રથમ શાળા જેમાં આ યોજના હતી તે સૌરાષ્ટ્ર બોયઝ હાયર સેકન્ડરી સ્કૂલ, મદુરાઈ હતી, જેણે તેને 1925માં અમલમાં મુકી હતી.
  • 28મી નવેમ્બર 2001ના રોજ સર્વોચ્ચ અદાલતે તમામ રાજ્ય સરકારોને તેમની શાળાઓમાં 6 મહિનાની અંદર આ કાર્યક્રમ શરૂ કરવા જણાવ્યું હતું.
  • 2002 સુધીમાં, આ યોજના ભારતના સર્વોચ્ચ અદાલતના આદેશ હેઠળ તમામ રાજ્યોમાં લાગુ કરવામાં આવી હતી.
  • સપ્ટેમ્બર 2021માં MoE (શિક્ષણ મંત્રાલય) દ્વારા યોજનાનું નામ બદલીને PM-POSHAN (પ્રધાનમંત્રી પોષણ શક્તિ નિર્માણ) યોજના કરવામાં આવ્યું છે, જે આ યોજના માટે જવાબદાર મંત્રાલય છે.

Leave a Comment

Share this post