ઉત્તર પૂર્વમાં પ્રથમ કોમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસ પ્લાન્ટ

ઉત્તર પૂર્વમાં પ્રથમ કોમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસ પ્લાન્ટ

  • આસામના મુખ્યપ્રધાન હિમંતા બિસ્વા સરમાએ 26 ફેબ્રુઆરી,2023ના રોજ, આસામના કામરૂપ જિલ્લામાં સોનાપુર ખાતે ઉત્તર પૂર્વ ભારતના પ્રથમ કમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસ પ્લાન્ટ(CBG) પ્રોજેક્ટનું ઉદ્ઘાટન કર્યું.આ પ્લાન્ટની પ્રતિ-દિવસ પાંચ ટન કોમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસની ઉત્પાદન ક્ષમતા હશે જે પશુઓના છાણ, મ્યુનિસિપલ ઘન કચરો વગેરે જેવા કાચા માલમાંથી બનાવવામાં આવશે.

કોમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસ(CBG : Compressed Bio Gas)

  • સામાન્ય રીતે બાયો એ અંગ્રેજી શબ્દનો અર્થ એટલે જૈવિક પદાર્થ જેવા કે, ઝાડના ડાળ, ફળ, ફૂલ, પાંદડા, બીજ અને આમાંથી માનવ અને પશુનાં આહાર દ્વારા ઉત્પન થતાં કચરાનો પણ સમાવેશ બાયો પદાર્થમાં કરીએ છીએ. આવા બાયો પદાર્થના જથ્થાને બાયોમાસ કહીએ છીએ. બાયોમાસમાંથી જે ગેસ પેદા થાય તેને બાયોગેસ કહિએ છીએ અને પશુના છાણામાંથી જે ગેસ પેદા થાય તેને ગોબરગેસ કહેવાય છે.
  • બાયો પદાર્થને શુદ્ધિકરણ પછી સંકુચિત કરવામાં આવે છે અને તેને CBG કહેવામાં આવે છે, જેમાં 90% થી વધુ શુદ્ધ મિથેન સામગ્રી હોય છે. સંકુચિત બાયો-ગેસ તેની રચના અને ઊર્જા સંભવિતતામાં વ્યવસાયિક રીતે ઉપલબ્ધ કુદરતી ગેસ જેવો જ છે.
  • CBG નો ઉપયોગ વૈકલ્પિક, નવીનીકરણીય ઓટોમોટિવ ઇંધણ તરીકે થઈ શકે છે.
  • દેશમાં બાયોમાસની વિપુલતા જોતાં, CBG આગામી વર્ષોમાં ઓટોમોટિવ, ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી ઉપયોગોમાં CNGને બદલવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

કૃષિ અવશેષો, ઢોરના છાણ અને મ્યુનિસિપલ ઘન કચરાનું વ્યાપારી ધોરણે CBGમાં રૂપાંતર કરવાના ફાયદા:

  • જવાબદાર કચરો વ્યવસ્થાપન, કાર્બન ઉત્સર્જન અને પ્રદૂષણમાં ઘટાડો.
  • ખેડૂતો માટે આવકનો વધારાનો સ્ત્રોત.
  • ઉદ્યોગસાહસિકતા, ગ્રામીણ અર્થતંત્ર અને રોજગારને પ્રોત્સાહન આપો.
  • આબોહવા પરિવર્તનના લક્ષ્યોને હાંસલ કરવા માટે રાષ્ટ્રીય પ્રતિબદ્ધતાઓને સમર્થન.
  • કુદરતી ગેસ અને ક્રૂડ ઓઈલની આયાતમાં ઘટાડો.
  • ક્રૂડ ઓઈલ/ગેસના ભાવની વધઘટ સામે બફર.

Leave a Comment

TOPICS : ,

Share this post