ભારતીય હવામાન વિભાગ દ્વારા “હીટ ઈન્ડેક્સ”ની રજૂઆત

ભારતીય હવામાન વિભાગ દ્વારા “હીટ ઈન્ડેક્સ”ની રજૂઆત

  • ભારતીય હવામાન વિભાગ (India Meteorological Department – IMD) દ્વારા પ્રાયોગિક ધોરણે “હીટ ઇન્ડેક્સ” શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો. હીટ ઇન્ડેક્સ હવાના તાપમાન અને સંબંધિત ભેજ બંનેને ધ્યાનમાં લઈને તે કેટલું ગરમ છે તે માપે છે. હીટ ઇન્ડેક્સ ભારતના વિવિધ પ્રદેશો માટે દિવસના લઘુત્તમ અને મહત્તમ તાપમાનની સાથે હવામાન પરિસ્થિતિઓને કારણે લોકોને સંભવિત અગવડતા દર્શાવવા વગેરે જેવી માહિતી આપે છે. હીટ ઇન્ડેક્સનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ઊંચા તાપમાને ભેજની અસર વિશે માહિતી પૂરી પાડવાનો છે.

પ્રાયોગિક હીટ ઇન્ડેક્સ માટે વપરાતા રંગ કોડ

  • લીલો: – પ્રાયોગિક ઉષ્મા સૂચકાંક 35 ડિગ્રી સે.થી ઓછો
  • પીળો: – 36 થી 45 ડિગ્રી સે.ના સ્તરમાં પ્રાયોગિક હીટ ઇન્ડેક્સ
  • નારંગી: – 46 થી 55 ડિગ્રી સે. ના સ્તરમાં પ્રાયોગિક હીટ ઇન્ડેક્સ
  • લાલ: – પ્રાયોગિક હીટ ઇન્ડેક્સ 55 ડિગ્રી સે.થી વધુ

હીટ ઇન્ડેક્સ સંબંધિત મહત્વની બાબતો

  • ભારતમાં હીટ ઇન્ડેક્સની ગણતરી નેશનલ વેધર સર્વિસ અને અમેરિકામાં નેશનલ ઓસેનિક એન્ડ એટમોસ્ફેરિક એડમિનિસ્ટ્રેશનની જેમ જ કરવામાં આવશે. હીટ ઇન્ડેક્સ અગવડતા ઘટાડવા માટે વધારાની સાવચેતી રાખવા અંગે માર્ગદર્શન આપે છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ હીટ ઇન્ડેક્સની ગણતરી કરવા માટે બપોરે 2:30 વાગ્યાના સમયના તાપમાન અને ભેજની માહિતીનો ઉપયોગ કરે છે અને તે સમયે મહત્તમ તાપમાન કેટલું છે તેની આગાહી કરે છે.
  • હીટ ઇન્ડેક્સ મુજબ જો કોઈ સ્થળનું મહત્તમ તાપમાન ઓછામાં ઓછું 40 ડિગ્રી સેલ્સિયસ અથવા વધુ સુધી પહોંચે અને મેદાનો માટે દિવસ માટે સામાન્ય તાપમાન કરતાં 4.5 ડિગ્રી વધારે તાપમાન હોય અને પર્વતીય પ્રદેશો માટે ઓછામાં ઓછું 30 ડિગ્રી સેલ્સિયસ અથવા વધુ હોય તો હીટવેવ જાહેર કરવામાં આવે છે.
  • ઉપરાંત, હીટ ઇન્ડેક્સ મુજબ જ્યારે તાપમાન 40 ડિગ્રી સેલ્સિયસ અને સામાન્ય કરતાં 6.5 ડિગ્રી વધારે હોય ત્યારે ગંભીર હીટવેવ જાહેર કરવામાં આવે છે.

Leave a Comment

Share this post