રાષ્ટ્રીય સલામત માતૃત્વ દિવસ (NSMD-National Safe Motherhood Day) 2023

રાષ્ટ્રીય સલામત માતૃત્વ દિવસ (NSMD-National Safe Motherhood Day) 2023

  • 2003 માં, WRAI (White Ribbon Alliance India) ની વિનંતી અનુસાર, ભારત સરકારે 11 એપ્રિલને રાષ્ટ્રીય સલામત માતૃત્વ દિવસ તરીકે જાહેર કર્યો હતો, જે રાષ્ટ્રપિતા મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધીના પત્ની કસ્તુરબા ગાંધીની જન્મજયંતિ દિવસ છે. આ દિવસની ઉજવણી વ્હાઇટ રિબન એલાયન્સ ઇન્ડિયા (WRAI) ની પહેલને કારણે મહિલાઓને સ્વાસ્થ્યસંભાળની આદતો વિશે અને ગર્ભાવસ્થા, બાળજન્મ અને પોસ્ટ-નેટલ સેવાઓ દરમિયાન વિવિધ આરોગ્યસંભાળ કાર્યક્રમોની ઉપલબ્ધતા અને સુલભતા માટે માહિતી આપવા માટે કરવામાં આવે છે.
  • સરકારે આ વર્ષના સલામત માતૃત્વ દિવસની થીમ સત્તાવાર રીતે જાહેર કરી નથી. જો કે, થીમ વાર્ષિક ધોરણે WRAI ના સભ્યો દ્વારા પસંદ કરવામાં આવે છે જેઓ સગર્ભા અને સ્તનપાન કરાવતી માતાઓ માટે આરોગ્યસંભાળ અને માતૃત્વ વિશે જાગૃતિ લાવવા માટે સંપૂર્ણ પાયે અભિયાન પ્રવૃત્તિઓ કરે છે.

કસ્તુરબા ગાંધી

  • કસ્તુરબાનો જન્મ 11 એપ્રિલ, 1869ના રોજ ગોકુલદાસ કાપડિયા અને વ્રજકુંવરબા કાપડિયાની પુત્રી તરીકે થયો હતો. ભારતીય રાજકીય કાર્યકર્તા હતા. તેમણે 1883 માં મોહનદાસ ગાંધી સાથે લગ્ન કર્યા હતા.
  • કસ્તુરબા ગાંધીએ સૌપ્રથમ 1904માં દક્ષિણ આફ્રિકામાં રાજનીતિમાં પોતાની જાતને સામેલ કરી, જ્યારે તેમના પતિ અને અન્ય લોકો સાથે તેમણે ડરબન નજીક ફોનિક્સ સેટલમેન્ટની સ્થાપના કરી હતી . 1913 માં તેણીએ દક્ષિણ આફ્રિકામાં ભારતીય ઇમિગ્રન્ટ્સ સાથેના દુર્વ્યવહારના વિરોધમાં ભાગ લીધો હતો.
  • સ્તુરબા અને ગાંધીએ જુલાઈ 1914માં દક્ષિણ આફ્રિકા છોડી દીધું અને ભારતમાં રહેવા પાછા ફર્યા હતા . કસ્તુરબાને ક્રોનિક બ્રોન્કાઇટિસ હોવા છતાં, તેણીએ ભારતભરમાં નાગરિક ક્રિયાઓ અને વિરોધ પ્રદર્શનોમાં ભાગ લેવાનું ચાલુ રાખ્યું હતું. તેમના જીવનનો મોટો ભાગ આશ્રમોમાં સેવા કરવા માટે સમર્પિત થયો હતો. અહીં, કસ્તુરબાને “બા” અથવા માતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, કારણ કે તેમણે ભારતમાં આશ્રમોની માતા તરીકે સેવા આપી હતી.
  • 1917 માં, કસ્તુરબાએ બિહારના ચંપારણમાં મહિલાઓના કલ્યાણ પર કામ કર્યું હતું. 1922માં ગુજરાતના બોરસદમાં સત્યાગ્રહ (અહિંસક પ્રતિકાર) ચળવળમાં ભાગ લીધો હતો. જાન્યુઆરી 1944 માં, કસ્તુરબાને બે હાર્ટ એટેક આવ્યા, જેના પછી તેઓ મોટાભાગનો સમય  પથારીમાં જ રહ્યા હતા. બગડતી તબિયતને કારણે, 22 ફેબ્રુઆરી, 1944ના રોજ સાંજે 7:35 વાગ્યે, 74 વર્ષની વયે પૂનાના આગા ખાન પેલેસમાં તેમનું અવસાન થયું હતું.

     

     

Leave a Comment

Share this post