મહારાષ્ટ્રમાં શિવસેના વિવાદમાં સુપ્રીમ કોર્ટનો મહત્વનો ચુકાદો

મહારાષ્ટ્રમાં શિવસેના (ઉદ્ધવ ઠાકરે) સામે શિવસેના (એકનાથ શિંદે જૂથ)ના વિવાદમાં સુપ્રીમ કોર્ટે મહત્વનો ચુકાદો આપ્યો હતો.

  • કોર્ટે આ ઘટના અંગે વિધાનસભાના તત્કાલિન અધ્યક્ષ અને રાજ્યપાલ ભગતસિંહની ભૂમિકા પર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું હતું કે રાજ્યપાલે કાયદા પ્રમાણે કામ કર્યું નથી.
  • કોર્ટે એમ પણ કહ્યું કે જો ઉદ્ધવ ઠાકરેએ ફ્લોર ટેસ્ટનો સામનો કર્યો હોત અને રાજીનામું ન આપ્યું હોત તો મહારાષ્ટ્રમાં સત્તાનું પરિવર્તન થયું હોત.
  • સુપ્રીમ કોર્ટે રાજ્યપાલ ભગતસિંહ કોશિયારીના ફ્લોર ટેસ્ટને પણ ખોટો ગણાવ્યો હતો.
  • ચીફ જસ્ટિસના નેતૃત્વવાળી બેન્ચે કહ્યું કે આંતરિક  કલેહ વિશ્વાસ મત માટેનો યોગ્ય આધાર ન હતો. ફ્લોર ટેસ્ટ તો નિયમોના આધાર પર જ થવો જોઈએ.

ફ્લોર ટેસ્ટ

  • ફ્લોર ટેસ્ટ એ બહુમતીની કસોટી માટે વપરાતો શબ્દ છે.
  • જો કોઈ રાજ્યના મુખ્ય પ્રધાન (CM) સામે શંકા હોય, તો તેમને/તેણીને ગૃહમાં બહુમતી સાબિત કરવા માટે કહેવામાં આવી શકે છે.
  • સ્પષ્ટ બહુમતીની ગેરહાજરીમાં, જ્યારે સરકાર બનાવવા માટે એક કરતા વધુ પક્ષો હોય, ત્યારે રાજ્યપાલ સરકાર બનાવવા માટે કોની પાસે બહુમતી છે તે જોવા માટે એક વિશેષ સત્ર બોલાવી શકે છે.
  • બંધારણની કલમ 174 રાજ્યપાલને રાજ્યની વિધાનસભાને બોલાવવા, વિસર્જન કરવા અને સ્થગિત કરવાનો અધિકાર આપે છે.
  • બંધારણની કલમ 174(2)(b) રાજ્યપાલને કેબિનેટની મદદ અને સલાહ પર વિધાનસભા ભંગ કરવાની સત્તા આપે છે. જો કે, જ્યારે બહુમતી શંકાસ્પદ હોઈ શકે તેવા સમયે મુખ્ય પ્રધાન તરફથી સલાહ આવે ત્યારે રાજ્યપાલ પોતાની વિવેકબુદ્ધિ પ્રમાણે નિર્ણય કરી શકે છે.
  • કલમ 175(2) મુજબ, રાજ્યપાલ ગૃહને બોલાવી શકે છે અને સરકાર પાસે સંખ્યા છે કે કેમ તે સાબિત કરવા માટે ફ્લોર ટેસ્ટ માટે બોલાવી શકે છે.
  • જો કે, રાજ્યપાલ બંધારણની કલમ 163 મુજબ જ ઉપરોક્ત શક્તિનો ઉપયોગ કરી શકે છે જે કહે છે કે રાજ્યપાલ મુખ્યમંત્રીની આગેવાની હેઠળની મંત્રી પરિષદની સહાય પર કાર્ય કરે છે.
  • જ્યારે ગૃહનું સત્ર ચાલુ હોય, ત્યારે સ્પીકર જ ફ્લોર ટેસ્ટ માટે બોલાવી શકે છે.
  • પરંતુ જ્યારે ગૃહનું સત્ર ચાલુ ન હોય, ત્યારે કલમ 163 હેઠળ રાજ્યપાલની શેષ સત્તાઓ તેમને ફ્લોર ટેસ બોલાવવાની મંજૂરી આપે છે.
  • જ્યારે મુખ્ય પ્રધાને ગૃહનું સમર્થન ગુમાવ્યું હોય અને તેમની શક્તિ ચર્ચાસ્પદ હોય ત્યારે રાજ્યપાલ કલમ 174 હેઠળ તેમની વિવેકાધીન સત્તાનો ઉપયોગ કરી શકે છે.

Leave a Comment

TOPICS : , ,

Share this post