ભારતમાં વિશ્વનું સૌથી મોટું મ્યુઝિયમ ‘યુગે યુગીન ભારત’ બનશે

ભારતમાં વિશ્વનું સૌથી મોટું મ્યુઝિયમ ‘યુગે યુગીન ભારત’ બનશે

  • વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પ્રગતિ મેદાન ખાતે કન્વેન્શન હોલના ઉદ્ઘાટન વખતે પોતાના સંબોધન દરમિયાન ‘યુગે યુગીન ભારત’ નેશનલ મ્યુઝિયમનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. ભારતના સમૃદ્ધ અને વૈવિધ્યસભર ઇતિહાસનો સમાવેશ કરતું આ મ્યુઝિયમ વિશ્વનું સૌથી મોટું મ્યુઝિયમ હશે.
  • નામ – યુગે યુગીન ભારત – સંસ્કૃતમાંથી લેવામાં આવ્યું છે, જેનો અર્થ “શાશ્વત ભારત” થાય છે, જે રાષ્ટ્રના વારસાના કાલાતીત સારને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

મ્યુઝિયમની વિશેષતા

  • આ રાષ્ટ્રીય મ્યુઝિયમ 1.17 લાખ ચોરસ મીટરમાં ફેલાયેલું હશે અને આ મ્યુઝિયમમાં આઠ વિષયોના વિભાગો હશે. આ સિવાય ત્રણ માળના આ મ્યુઝિયમમાં 950 રૂમ પણ હશે તેમજ એક બેઝમેન્ટ પણ હશે. યુગે યુગીન ભારત રાષ્ટ્રીય મ્યુઝિયમ ભારતની 5,000 વર્ષથી વધુની સમૃદ્ધ સભ્યતા અને સંસ્કૃતિનું પ્રદર્શન કરશે.
  • વોક-થ્રુમાં ભારતની પ્રાચીન ટાઉન પ્લાનિંગ સિસ્ટમ, વેદ, ઉપનિષદો, પ્રાચીન તબીબી જ્ઞાન, મૌર્યથી ગુપ્ત સામ્રાજ્ય, વિજયનગર સામ્રાજ્ય, મુઘલ સામ્રાજ્ય, સંસ્થાનવાદી શાસન અને અન્ય ઘણા રાજવંશોના ઈતિહાસની ઝલક જોઈ શકાશે.
  • યુગ યુગીન ભારત રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલયનો હેતુ ભારતીય ઇતિહાસના 5,000 વર્ષનો સમાવેશ કરવાનો છે. તે વિવિધ યુગો, જીવંત સંસ્કૃતિઓ, પ્રાણીસૃષ્ટિ, વનસ્પતિ અને ભારતીય વિદ્વાનોના નોંધપાત્ર યોગદાનના ગૌરવને પ્રકાશિત કરશે.
  • આ મ્યુઝિયમ રાષ્ટ્રપતિ ભવનની બાજુમાં ઉત્તર અને દક્ષિણ બ્લોકમાં સ્થિત હશે. તેમનું મ્યુઝિયમમાં રૂપાંતર એ ભારતના સાંસ્કૃતિક વારસાને ભવ્ય સ્તરે ઉજવવા તરફના પરિવર્તનને દર્શાવે છે.
  • 1930ના દાયકામાં એડવિન લ્યુટિયન્સ અને હર્બર્ટ બેકર દ્વારા ડિઝાઇન કરાયેલ આ પ્રતિષ્ઠિત બ્લોક્સ લાંબા સમયથી ભારતના શાસન, આવાસના મુખ્ય મંત્રાલયો અને વડા પ્રધાન કાર્યાલય (PMO)નું ચેતા કેન્દ્ર છે.
  • ફ્રાન્સની રાજધાની પેરિસમાં કુલ વિસ્તારની દૃષ્ટિએ સૌથી મોટું આર્ટ મ્યુઝિયમ ‘લૂવર’ આવેલું છે. તે સીન નદીની જમણી બાજુએ 38,75,000 ચોરસ ફૂટમાં ફેલાયેલું છે. મ્યુઝિયમમાં 7,53,470 ચોરસ ફૂટમાં ફેલાયેલું છે. મ્યુઝિયમમાં 6,15,797 વસ્તુઓનો સંગ્રહ છે. ગિનિસ બુક ઓફ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સ અનુસાર તે વિશ્વમાં સૌથી વધુ મુલાકાત લેવાયેલું આર્ટ મ્યુઝિયમ છે. લુવર મ્યુઝિયમ તરીકે ઉપયોગમાં લેવાતા સૌથી મોટા મહેલનો રેકોર્ડ પણ ધરાવે છે.
  • ભારતમાં હાલમાં સૌથી મોટું મ્યુઝિયમ ‘ભારતીય મ્યુઝિયમ’ અથવા ‘ઈન્ડિયન  મ્યુઝિયમ’ છે. તેની સ્થાપના 1814માં એશિયાટિક સોસાયટી ઓફ બંગાળ દ્વારા 2 ફેબ્રુઆરી, 1814ના રોજ ડૉ. નાથાનીયલ વાલિચના માર્ગદર્શન હેઠળ કરવામાં આવી હતી.તે માત્ર ભારતીય ઉપખંડમાં જ નહીં પરંતુ એશિયા પેસિફિક ક્ષેત્રમાં પણ સૌથી મોટું બહુહેતુક મ્યુઝિયમ છે. તેને કોલકાતાના ઈમ્પિરિયલ મ્યુઝિયમ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. એશિયાટિક સોસાયટી ઓફ બંગાળની રચના સર વિલિયમ જોન્સ દ્વારા વર્ષ 1784માં કરવામાં આવી હતી.

Leave a Comment

Share this post