વિશ્વ વાઘ દિવસ 29 જુલાઇ

વિશ્વ વાઘ દિવસ 29 જુલાઇ

  • ગ્લોબલ ટાઈગર ડે, જેને ઘણીવાર ઈન્ટરનેશનલ ટાઈગર ડે તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, વાઘ સંરક્ષણ માટે જાગૃતિ લાવવા માટે આ દિવસની વાર્ષિક ઉજવણી દર વર્ષે 29 જુલાઈએ યોજાય છે. તે 2010માં રશિયામાં સેન્ટ પીટર્સબર્ગ ટાઇગર સમિટમાં તેની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી.

વાઘ વિશે

  • વૈજ્ઞાનિક નામ : પેન્થેરા ટાઈગ્રિસ
  • ભારતીય વાઘનું વૈજ્ઞાનિક નામ : પેન્થેરા ટાઈગ્રિસ ટાઈગ્રિસ
  • તે બિલાડી કુળની સૌથી મોટી પ્રજાતિ છે. સાત મુખ્ય બિગ કેટ વાઘ, સિંહ, ચિત્તો, સ્નો લેપર્ડ, પુમા, જગુઆર, લેપર્ડ અને ચિત્તા છે. ઓલ ઈન્ડિયા ટાઈગર એસ્ટીમેશન (5મું ચક્ર)ના સારાંશ અહેવાલ અનુસાર હાલમાં દેશમાં 3167 વાઘ છે. રોયલ બંગાળ વાઘને 18મી નવેમ્બર 1972ના રોજ ભારતના રાષ્ટ્રીય પ્રાણી તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો.
  • વસવાટ : તેનો વસવાટ ભારતીય ઉપમહાદ્વીપ અને સુમાત્રા પરના સાઈબેરિયાઈ સમશીતોષ્ણ જંગલોથી લઈને ઉપોષ્ણકટિબંધીય અને ઉષ્ણકટિબંધીય જંગલો સુધી ફેલાયેલો છે.
  • પરંપરાગત રીતે વિશ્વમાં વાઘની આઠ પેટા જાતિઓની ઓળખ કરવામાં આવી છે. જેમાંથી ત્રણ લુપ્ત થઈ ગઈ છે, આ તમામ આઠ પ્રજાતિઓ નીચે મુજબ છે;
      1. બેંગાલ ટાઈગર : ભારતીય ઉપખંડ
      2. કેસ્પિયન ટાઈગર : મધ્ય અને પશ્ચિમ એશિયા થઈને તુર્કી (લુપ્ત)
      3. અમુર ટાઈગર : રશિયા અને ચીનમાંથી પસાર થતી અમુર નદીનો પ્રદેશ, ઉત્તર કોરિયા
      4. જાવા ટાઈગર : જાવા, ઈન્ડોનેશિયા (લુપ્ત)
      5. સાઉથ ચાઈના ટાઈગર : દક્ષિણ મધ્ય ચીન
      6. બાલી ટાઈગર : બાલી, ઈન્ડોનેશિયા (લુપ્ત)
      7. સુમાત્રન ટાઈગર : સુમાત્રા, ઈન્ડોનેશિયા
      8. ઈન્ડો-ચાઈનીઝ ટાઈગર : મહાદ્વીપીય દક્ષિણ પૂર્વ એશિયા

ક્રિટિકલ ટાઈગર હેબિટેટ્સ (CTHs)

  • ક્રિટિકલ ટાઈગર હેબિટેટ્સ (CTHs), જેને વાઘ અનામતના મુખ્ય વિસ્તારો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તેની ઓળખ વાઈલ્ડલાઈફ પ્રોટેક્શન એક્ટ, 1972 હેઠળ વૈજ્ઞાનિક પુરાવાના આધારે કરવામાં આવે છે. “આવા સ્થળોને અનુસૂચિત જનજાતિ અથવા અન્ય વનવાસીઓના અધિકારો સાથે સમાધાન કર્યા વિના વાઘના સંરક્ષણ માટે સંરક્ષિત વન વિસ્તારો તરીકે જાળવવાની જરૂર છે.”
  • આ હેતુ માટે રચાયેલ નિષ્ણાત સમિતિ સાથે પરામર્શ કરીને રાજ્ય સરકાર દ્વારા Critical ‘tiger’ habitats (CTH)ને સૂચિત કરવામાં આવે છે.
  1. કોર્બેટ (ઉત્તરાખંડ): 821.99 ચોરસ કિલોમીટર (1288.31)
  2. રણથંભોર (રાજસ્થાન): 1113.36 ચોરસ કિલોમીટર (1,411.29)
  3. સુંદરબન (પશ્ચિમ બંગાળ): 1699.62 ચોરસ કિલોમીટર (2,584.89)
  4. નાગાર્જુનસાગર શ્રીશૈલમ (આંધ્રપ્રદેશનો ભાગ): 2595.72 ચોરસ કિમી : (3,296.31)

Leave a Comment

Share this post